Invloed op de gezondheid
Zolang asbest in gebonden toestand verkeert, is er geen gevaar voor de gezondheid. Het probleem ontstaat als er asbestvezels in de lucht zitten. De lange dunne naaldachtige vorm van de asbestvezels vormt het probleem. Het trilhaar-epitheel blijkt niet in staat om alle asbestvezels uit de luchtpijp en de longen te verwijderen. Opgehoeste losse vezels en macrofagen kunnen worden ingeslikt en verlaten het lichaam via het darmstelsel.
Als gevolg van blootstelling aan asbest, kunnen verschillende asbestziekten ontstaan:
- Asbest gerelateerde longkanker,
- Mesothelioom, de ziekte openbaart zich tussen de 10 en 60 jaar nadat men met de fatale vezels in aanraking is gekomen. Deze ziekte wordt vooral veroorzaakt door harde,relatief lange en dunne asbestvezels.
- Asbestose, is een verstijving van de longen. Door langdurige irritatie ontstaat littekenweefsel op de longen, waardoor de longfunctie verslechterd. Deze verstijving van de longen kan doorgaan ook als er geen blootstelling meer is aan asbestvezels.
De meeste ziekten openbaren zich pas tientallen jaren nadat de blootstelling aan asbest heeft plaatsgevonden en zijn niet of nauwelijks te genezen. In Nederland sterven jaarlijks naar schatting zo’n 700 mensen aan asbestziekten.
De kans op het krijgen van asbestziekten is afhankelijk van de totale hoeveelheid ingeademde asbestvezels. De zogeheten cumulatieve blootstelling, met als eenheid vezeljaar, is het product van de blootstellingconcentratie (uitgedrukt in vezels per kubieke centimeter) en de blootstellingduur (in arbeidsjaar). Eén vezeljaar is dus 1 vezel per ml x 1 arbeidsjaar. Eén arbeidsjaar bestaat uit 240 werkdagen van 8 uur. Naarmate het aantal vezeljaren toeneemt, neemt ook de kans op asbestziekten toe.
Voor het blootstellingniveau van asbest, waaronder er geen verhoogd risico op kanker of mesothelioom zou voorkomen, is er geen veilige grens. Eén ingeademde vezel kan dus al gezondheidsschade veroorzaken, zij het dat dit een te verwaarlozen risico is. Voor het krijgen van asbestose moet er minimaal 5 vezeljaar blootstelling aan asbest zijn geweest. Het relatieve risico op longkanker na blootstelling aan asbest is 3,5.